DREUMEL, gem. in het Land-tusschen-Maas-en-Waal, prov. Gelderland, kw., distr. en arr. Nijmegen, kant. Druten (7k.d.,20m.k., 7s.d.); palende N. aan de gem. Wamel, O. en Z. aan Appeltern, W. aan de Waal.

Deze gem. bevat het d. Dreumel en de b. Kop de Voorn, beslaat eene oppervlakte van 1370 bunder, telt 241 huizen, bewoond door 261 huisgezinnen, uitmakende eene bevolking van ongeveer 1600 inwoners, die meest hun bestaan vinden in den landbouw.

De R.K. die hier ruim 1500 in getal zijn, onder welke ruim 1000 Communicanten, maken eene parochie uit welke tot het apostolisch vicariaat van 's Hertogenbosch, dekenaat van Druten, behoort, en door eenen Pastoor en eene kapelaan bediend wordt.

De Hervormden, waarvan men er ongeveer 50 telt, behoren tot de gecombineerde gemeente van Wamel-en-Dreumel. - In deze gemeente is slechts eene school. - Men heeft er een adellijk huis, thans het Kasteel, vroeger het Huis Pollestein, genoemd, benevens het landgoed Bato's erf, terwijl er vroeger nog een stond, het Huis-te-Dreumel geheeten. -

Het dorp Dreumel of Drummel, ligt 5 1/2 uur West van Nijmegen, 1 1/2 uur ZW van Druten, aan den Waaldijk, 51° 51' 2" N.B. 23° 5' 59" O.L. Men telt er in de kom van het dorp ruim 80 huizen en ruim 1500 inwoners.

De R.K. Kerk, aan de H. Barbara toegewijd, is van toren en orgel voorzien en in het jaar 1819 gebouwd, in plaats van de schuurkerk, dat een klein, oud gebouw was. Zij wordt, zoo in- als uitwendig, voor een der schoonste en rijkste R.K. kerken van het platteland gehouden, en heeft eenen hoogen toren met uurwerk en vijf klokken, een nieuw en zwaar orgel en drie altaren, waarvan het hooge altaar, dat eene rots voorstelt, voor een meesterstuk der kunst gehouden wordt, even als het mozaik pleisterwerk van het voorkoor. Zij is in 1838 door den Bisschop van Curium ingewijd.

Van de oude parochiale kerk, bestaat thans alleen nog maar het koor, waarin bijna alle zondagen door den Predikant van Wamel-en-Dreumel de dienst wordt waargenomen, van het schip is er niets meer aanwezig dan enkele stukken vervallen muurwerk, terwijl hij reeds bijna eene halve eeuw van het dak is ontbloot geweest. Het bestuur der domeinen moest vroeger als tiendheffer, deze kerk onderhouden, doch is voor eenige jaren daarvan ontheven, doordien het toen, in de provincie Gelderland, overal de verpligting tot onderhoud der oude kerken, die het als tiendheffer had, heeft afgekocht, als wanneer de verpligting, ten opzigte van de kerk te Dreumel, op het kerkbestuur aldaar is overgenomen.

De dorpsschool wordt gemiddeld door een getal van 1000 leerlingen bezocht.

In den namiddag van den 14 Augustus 1833 ontstond in dit dorp, vermoedelijk door het broeijen van te nat geborgen hooi, een verschrikkelijke brand, in een der aanzienlijksten huizen der gemeente, hetwelk tot gevolg had, dat vier der voornaamsten huizen, een arbeiderswoning, acht schuren en zeven en twintig hooimijten in den assche gelegd werden.

DREUMEL (HUIS-TE), voormalig adellijk huis in het Land-tusschen-Maas-en-Waal, provincie Gelderland, onder Dreumel. Ter plaatse, waar dit huis gestaan heeft, ziet men thans eene vervallen boerenwoning.

DREUMELSCHE-VEER, veer over de rivier de Waal, provincie Gelderland, gemeente Dreumel, tegenover de zogenaamde Rodemolen. Dit veer dient om de gemeenschap tusschen het Land-tusschen-Maas-en-Waal en den Tielerwaard voor voetgangers daar te stellen, en behoort in eigendom aan de Freule van Haaften.

W. van Wamel ligt Dreumel, (1600 inw.), met eene buitengemeen schone en zeer rijke, in 1838 ingewijde R.K. Kerk, die eenen hoogen toren met 5 klokken, een zwaar orgel en 5 altaren heeft, waarvan het hoofdaltaar, eene rots voorstellende, een meesterstuk van kunst is; hier is ook het Huis-Pollestein en het landgoed Bato's Erf. Van de oude parochiale kerk is niets overig, dan eenig vervallen muurwerk en het koor, waarin nog dienst gedaan wordt. (originele spelling gehandhaafd)

detail vergezicht Dreumel - N. Wicart, 1748

DREUMEL, gemeente in Gelderland op den zuidoever van de Waal en den noorderoever van de Maas, ingesloten door de gemeenten Appeltern, Wamel, Tiel, Wadenoijen, Ophemert, Varik, Heerewaarden (Geld.) en Lith (Noord-Brabant). Zij beslaat 1955 bunder, zijnde de grond uit Rijnklei gevormd.

In 1822 had zij 1182, in 1840 1648, in 1872 2074 inwoners, die zich in laatstgenoemde jaar onderscheidden in 1977 Rooms Katholieken en 97 Hervormden. De landbouw is hun hoofdbedrijf. eene steenbakkerij geeft aan 30 werklieden, 3 klompenmakerijen aan 6 werklieden arbeid. Behalve het dorp Dreumel, bevat de gemeente het gehucht de-Kop-van-de-Voorn.

Het dorp Dreumel is deels langs den Zuider-Waaldijk, deels langs de Roonsche-straat (moet zijn Rooijsestraat JVK)  en den Hoogen-Weg gebouwd. De Rooms Katholieke kerk is een groot en fraai gebouw, in 1838 vernieuwd. Als Hervormde kerk dient het koor der oude parochiale kerk. Dreumel wordt reeds in een register van de abdij Prüm, van den jare 893 vermeld, onder den naam Tremele.

In later tijd geschiedde de uitgifte der heerlijkheid Dreumel of Dromel door de Geldersche Hertogen. In 1402 en 1413 werden de van de Poll's daarmede verleid. Later kwam Dreumel aan de geslachten van Balveren, Pieck en van Scherpenzeel.

De "de Goyers", die tot op de huidige dag als expediteurs en champignonkwekers onder de Dreumelse bevolking vertegenwoordigd zijn, komen van oorsprong uit Zwitserland.

De vader van de winkelier Hendrik Goyer, op 12 januari 1852 in Dreumel overleden, was Zwitser van geboorte.

(bron"150 jaar welstand" - mr. dr. W. de Vries; De geschiedenis van "De Maatschappij tot Bevordering van Welstand, voornamelijk onder Landlieden", 1972)

Onder uit de zak, door Bert Luijpen

De Gelderlander, zaterdag 20 november 2010

Heerlijke mijmeringen.

Was het maar vaker Sinterklaas.